Nocne Kluby

Piwnica pod Baranami to krakowski kabaret, działający od 1956. W Suterenach przez powstawały lata piosenki i krótkie formy sceniczne. Piosenka to muzyczna forma potocznie stosowana w muzyce ludowej i rozrywkowej. Kraków to miasto umiejscowione nad Wisłą w południowej Polsce, drugie w kraju po Warszawie pod względem liczby mieszkańców i pod względem przestrzeni.

Historia

Założony m.in. poprzez Piotra Skrzyneckiego, przez właściwie kilkoro studentów krakowskich uczelni, w 1956 w piwnicach Pałacu pod Baranami pierwotnie ma miejscem być spotkań krakowskich studentów. Piotr Cezary Skrzynecki, ur. 12 września 1930 w Warszawie, zm. 27 kwietnia 1997 w Krakowie, to twórca, kierownik artystyczny, reżyser, scenarzysta, konferansjer kabaretu Piwnica pod Baranami. Pałac pod Baranami to kamienica przy Rynku Zasadniczym w Krakowie, pod numerem 27. Według historii ongi w tym miejscu znajdowała się gospoda, której przy trzymano barany przeznaczone do dystrybucji dla mieszkańców Dawnej stolicy polski. Oficjalnie Piwnicę otwarto 26 maja 1956. Wśród założycieli Suterenach byli także, m. in. Bronisław Chromy i Krzysztof Penderecki.

W występach pierwszych udział brali m.in. Piotr Skrzynecki, Joanna Olczak-Ronikier, Barbara Nawratowicz, Krzysztof Litwin, Tadeusz Kwinta, Mieczysław Święcicki, Mirosław Obłoński, Wiesław Dymny, Kika Lelicińska, Irena Kika Szaszkiewiczowa, Jan Güntner, Joanna Plewińska, Maria Nowotarska. Kierownikiem literackim i autorką scenografii, "mózgiem i duszą Suterenach", była Janina Garycka.

W Suterenach pod Baranami pewien poprzez czas występowały zespoły jazzowe Krzysztofa Komedy i Andrzeja Kurylewicza.

W latach sześćdziesiątych pojawili się: Ewa Demarczyk, która razem z kompozytorem Suterenach Zygmuntem Nieodzownym wypromowała kabaret na całą Polskę, śpiewający poeta Leszek Długosz, kompozytorzy Stanisław Radwan i Andrzej Zarycki, Krystyna Zachwatowicz.

W latach sześćdziesiątych i powstały siedemdziesiątych najsłynniejsze wykonania a zyskał ekipa sobie opinię jednej z najlepszych gromad artystycznych w kraju. Zygmunt Potrzebny, ur. 3 stycznia 1937, to kompozytor kraju muzyki teatralnej i muzyki filmowej. Kompozytor to twórca utworu muzycznego. Stanisław Radwan, ur. 10 marca 1939 w Bieńkówce obok Makowa Podhalańskiego, to kraju reżyser teatralny, scenarzysta, kompozytor. Liryka to jeden z trzech modeli literackich, obok dramatu i epiki. Jazz to typ muzyczny, jaki powstał w początkach XX wieku na południu Stanów Zjednoczonych w Nowym Orleanie połączenie jako muzyki zachodnioafrykańskiej i europejsko-amerykańskiej. Andrzej Kurylewicz, ur. 24 listopada 1932 r. we Lwowie, zm. 12 kwietnia 2007 r. w Konstancinie-Jeziornie, kraju muzyk, kompozytor, pianista, trębacz, puzonista i dyrygent. Za teksty służyły dzieła o najróżniejszej tematyce i nastroju: od Pieśni nad pieśniami przez wywiad z Ariadną Gierek po opis rozmnażania ślimaków z dawnej encyklopedii.

Po 1976 z Suterenach odeszło bardzo wielu artystów: Ewa Demarczyk, Krystyna Zachwatowicz, Mirosław Obłoński, Krzysztof Litwin, Mieczysław Święcicki. Piotr Skrzynecki przyjął na ich miejsce do mrowie kabaretu nowych twarzy to m.in. Aloszę Awdiejewa, Annę Szałapak, Halinę Wyrodek, Olę Maurer, Andrzeja Maja, Marka Grechutę, Jacka Wójcickiego, Grzegorza Turnaua, Tamarę Kalinowską, Ewę Wnukową, Janusza Radogosta Kowalczyka, Krzysztofa Janickiego, Beatę Rybotycką, Dorotę Ślęzak, Małgorzatę Górnisiewicz, Zbigniewa Raja, Kazimierza Madeja, Leszka Wójtowicza jak i Konrada Mastyłę. Leszek Wójtowicz, ur. 27 kwietnia 1954 w Poznaniu, to kraju poeta, pieśniarz, gitarzysta i kompozytor-amator należący od lat do zespołu krakowskiej "Suterenach pod Baranami", absolwent prawa na Uniwersytecie Jagiellońskim. Dorota Ślęzak to polska kompozytorka i pieśniarka. Encyklopedia to ludzkiej kompendium informacji zapisane w formie zbioru haseł, słów kluczowych, z wyjaśnieniem ich znaczenia. Grzegorz Turnau, ur. 31 lipca 1967 w Krakowie, to kraju artysta, aranżer, pianista, kompozytor, artysta i poeta, wykonawca poezji śpiewanej. Jacek Wójcicki, ur. 21 stycznia 1960 w Krakowie, to aktor, śpiewak, tenor. Małgorzata Górnisiewicz-Locher, ur. 6 sierpnia 1964 w Krakowie, to polska skrzypaczka, wokalistka i malarka związana z Piwnicą pod Baranami. Marek Michał Grechuta, ur. 10 grudnia 1945 w Zamościu, zm. 9 października 2006 w Krakowie, to kraju piosenkarz, poeta, kompozytor i malarz, z wykształcenia architekt. Kazimierz Madej, ur. 1952, to dyrektor krakowskiego kabaretu Loch Camelot, wieloletni scenograf i artysta Suterenach pod Baranami, reżyser, aktor, malarz, zapalony cyklista. Pieśń nad pieśniami [PnP lub Pnp], Pieśń Salomona, to jedna z ksiąg dydaktycznych, mądrościowych, Starego Testamentu. Aleksy Awdiejew, powszechnie znany jako Alosza Awdiejew, ros. Алексей Алексеевич Авдеев, ur. 18 sierpnia 1940 w Woroszyłowsku to ob. Stawropol, to kraju aktor filmowy, piosenkarz, językoznawca i rosjoznawca. Beata Maria Anna Rybotycka, ur. 21 lipca 1964 roku w Gliwicach, to polska aktorka i piosenkarka. Ariadna Gierek-Łapińska z domu Zankowicz, ur. 1 maja 1938 w Wilnie, to polska lekarka okulistka, profesor. Z monologami i czerwoną składaną trybuną występował Andrzej Warchał.

Muzykę obok tworzyli dotychczasowych kompozytorów Zbigniew Preisner, Grzegorz Turnau, Jan Kanty Pawluśkiewicz jak i Zbigniew Raj, pojawili później się także nowi to Adrian Konarski, Dorota Ślęzak i Tomasz Kmiecik .

Okrągłe powstania rocznice kabaretu znane były z hucznych obchodów, m.in. 1966, 1972, 1976, 1986, 1996, 2006. Tradycją się stały też urodziny Piotra Skrzyneckiego, obchodzone po jego śmierci w formie urodzinowych koncertów w Teatrze im. Słowackiego.

Po śmierci Piotra Skrzyneckiego w 1997 Towarzystwo Znajomych Suterenach pod Baranami i artyści kabaretu na wspólnym zebraniu uznali, że Piwnica jest dalej i w dalszym ciągu kontynuowali występy. Grzegorz Turnau, ur. 31 lipca 1967 w Krakowie, to kraju artysta, aranżer, pianista, kompozytor, artysta i poeta, wykonawca poezji śpiewanej. Rocznica to dzień przypadający precyzyjnie w rok, dwa, trzy itd. lata po jakimś fakcie, zdarzeniu. Teraz o aspektach finansowych i bytowych kabaretu decyduje Stowarzyszenie Artystów i Sympatyków Suterenach pod Baranami, na którego czele stanęła architekt Krystyna Styrna-Bartkowicz, wybrana prezesem na Walnym Zgromadzeniu 12 maja 2010.

Jazz w Suterenach

Pod koniec lat 50. Piwnica się stała centrum jazzu w Polsce. Grali tutaj: Jerzy Matuszkiewicz, Andrzej Trzaskowski, Krzysztof Komeda, Andrzej Kurylewicz, Jan Ptaszyn Wróblewski, Andrzej Dąbrowski, Wojciech Karolak, Zbigniew Namysłowski, śpiewała Wanda Warska. Środowisko jazzowe wspierali: Jerzy Skarżyński, Leopold Tyrmand i bracia Fersterowie. Jan Wróblewski pseudonim Ptaszyn, ur. 27 marca 1936 w Kaliszu, to kraju muzyk jazzowy, kompozytor, aranżer i dyrygent, dziennikarz i krytyk muzyczny. Andrzej Kurylewicz, ur. 24 listopada 1932 r. we Lwowie, zm. 12 kwietnia 2007 r. w Konstancinie-Jeziornie, kraju muzyk, kompozytor, pianista, trębacz, puzonista i dyrygent. Andrzej Dąbrowski, ur. 13 kwietnia 1938 w Wilnie, to kraju muzyk, piosenkarz, artysta jazzowy, perkusista, kompozytor; dziennikarz, fotograf, a także kierowca rajdowy, wicemistrz Kraju w rajdach motoryzacyjnych w 1957.

W latach 60. rozpoczęli koncerty w Suterenach: Tomasz Stańko, Zbigniew Seifert, Janusz Muniak, Jan Jarczyk, Janusz Stefański. W latach 70. i 80.: "Beale Street Band", " Playing Family" , Jarosław Śmietana, Krzysztof Ścierański, Andrzej Cudzich, Marek Bałata, Jazz Band Ball Orchestra i grupa Osjan.

Do historii tej powrócono w 1996, organizując cykliczny Letni Festiwal Jazzowy w Suterenach pod Baranami. Od początku 2007 reaktywował się Jazz Club pod Baranami to Old Jazz Swinging Stars, grający w czwartki. Jazz to typ muzyczny, jaki powstał w początkach XX wieku na południu Stanów Zjednoczonych w Nowym Orleanie połączenie jako muzyki zachodnioafrykańskiej i europejsko-amerykańskiej. Osjan, Ossian, to kraju ekipa muzyczny.

Środowisko Suterenach

Środowisko Suterenach tworzyli też Bronisław Chromy, Krzysztof Penderecki, Andrzej Wajda, Jerzy Turowicz, Kazimierz Wiśniak, Dorota Terakowska, Leszek Wójtowicz, Anna Dymna, Jan Nowicki, Agnieszka Osiecka, Zbigniew Lektur, Elżbieta Towarnicka, prof. Jerzy Vetulani.

Przyjaciele Suterenach to między innymi Marian Eile, Sławomir Mrożek, Czesław Miłosz, prof. Andrzej Szczeklik.

Pozostali artyści mający w swojej historii "piwnicowy" epizod, to Konrad Materna, Wiesław Moczulski, Michał Kaniewski, Kazimierz Adamczyk, Andrzej Marchewka.

W godzinach południowych i środowisko popołudniowych kabaretu spotyka się w barze Vis-à-vis, obok Suterenach. Leszek Wójtowicz, ur. 27 kwietnia 1954 w Poznaniu, to kraju poeta, pieśniarz, gitarzysta i kompozytor-amator należący od lat do zespołu krakowskiej "Suterenach pod Baranami", absolwent prawa na Uniwersytecie Jagiellońskim. Vis-à-vis to bar znajdujący się w Krakowie przy Rynku Zasadniczym 29 w Kamienicy Pod Blachą.

Lektury o Suterenach

• Barbara Nawratowicz, Piwnica pod Baranami. Początki i rozwój, 1956-1963, , Petrus, 2010
• Jolanta Drużyńska, Stanisław M. Jankowski, Kolacja z konfidentem. Piwnica pod Baranami w dokumentach Służby Bezpieczeństwa, Kraków 2006, koedycja: Przedsięwzięcie Galicja, ISBN 83-916048, Wydawnictwo Arkadiusz Wingert, ISBN 83-918940
• Joanna Olczak-Ronikier, Piotr, Wydawnictwo Literackie 1998, ISBN 83-08-02861-6
• Joanna Olczak-Ronikier, Piwnica pod Baranami, Wydawnictwo Tenten, Warszawa 1994, wznowienie Prószyński i S-ka 2002, ISBN 83-7337-267-9
• Wacław Krupiński, Głowy piwniczne, Wydawnictwo Literackie 2007, ISBN 978-83-08-04103-1

Materiały filmowe o Suterenach

Antoni Krauze nakręcił czteroczęściowy film "Piwnica pod Baranami Piotra Skrzyneckiego".

• Część I: Przychodzimy, odchodzimy, 1956-1964,
• Część III: Dezyderata, 1976-1989,
• Część II: Grande Valse Brillante, 1964-1976,
• Część IV: Ta nasza młodość, 1989-1996,

Wytypowane najsłynniejsze pieśni śpiewane w Suterenach pod Baranami

• "Do polityka" to wyk. Anna Szałapak
• "Marszałek Koniew" to wyk. Jacek Wójcicki
• "Kolęda na koniec wieku" to wyk. Jacek Wójcicki
• "Betlejem Polskie" to wyk. Anna Szałapak
• "Niech pan zajmie mi miejsce" to Zbigniew Raj
• "Jurgowska karczma" to wyk. Leszek Długosz
• "Konie Apokalipsy" to wyk. Jacek Wójcicki
• "Wiersze Baczyńskiego" to wyk. Ewa Demarczyk
• "Spanioletta" to wyk. ekipa
• "Walc" to wyk. Tamara Kalinowska
• "Kołysanka" to wyk. Anna Szałapak
• "A rivederci" to wyk. Zbigniew Raj
• "Całą noc padał śnieg" to wyk. Beata Rybotycka
• "To się nie zdarzy" to wyk. Anna Szałapak
• "Moja litania" to wyk. Leszek Wójtowicz
• "Jaka szkoda" to wyk. Leszek Długosz
• "Grajmy Panu" to wyk. Anna Szałapak
• "Czarne anioły" to wyk. Ewa Demarczyk
• "Jęczmienny łan" to wyk. Mieczysław Święcicki
• "Do znajomych gówniarzy, Kielce, " to wyk. Zbigniew Raj
• "Przychodzimy, odchodzimy" to wyk. ekipa
• "Ballada o cudownych narodzinach Bolesława Krzywoustego" to wyk. Ewa Demarczyk
• "Zaklinanie, czarowanie" to wyk. Anna Szałapak
• "Taki krajobraz" to wyk. Ewa Demarczyk
• "Grande valse brillante" to wyk. Ewa Demarczyk
• "Kolęda dla nieobecnych" to wyk. Beata Rybotycka
• "Wieśniacze życie" to wyk. ekipa
• "Pocałunki" to wyk. Tamara Kalinowska
• "Samotność" to wyk. Ewa Demarczyk/Mirosław Obłoński
• "Szewczyk" to wyk. Ola Maurer
• "Ja na rozbitej płynę łodzi" to wyk. Zbigniew Raj
• "Karuzela z Madonnami" to wyk. Ewa Demarczyk
• "Wszystko się jeszcze da odkręcić" to wyk. Rafał Jędrzejczyk
• "Ucisz serca" to wyk. Anna Szałapak
• "Sekretarka" to wyk. Anna Szałapak
• "Dezyderata" to wyk. ekipa
• "Plac na Groblach" to wyk. Grzegorz Turnau
• "Ta nasza młodość" to wyk. Halina Wyrodek
• "Mama Boska Częstochowska" to wyk. Ola Maurer
• "Białe zeszyty" to wyk. Anna Szałapak
• "Zegarek" to wyk. Anna Szałapak
• "Akt abolicji" to wyk. Zbigniew Raj
• "Leokadia" to wyk. ekipa
• "O groblach, na groblach" to wyk. Ola Maurer, B. Rybotocka, R. Jędrzejczyk
• "Jaki śmieszny" to wyk. Ewa Demarczyk
• "Duet miłosny pchły i słonia" to wyk. Anna Szałapak, Zbigniew Preisner
• "Skrzypek Hercowicz" to wyk. Ewa Demarczyk
• "Czas" to wyk. Beata Rybotycka, Grzegorz Turnau
• "Tomaszów" to wyk. Ewa Demarczyk
• "Tarantula" to wyk. Ewa Wnukowa
• "Wszystko było tak nienagannie", Przyjemny stan emocjonalny, to wyk. ekipa
• "Groszki i róże" to wyk. Ewa Demarczyk
• "Muszę coś zrobić. Leszek Wójtowicz, ur. 27 kwietnia 1954 w Poznaniu, to kraju poeta, pieśniarz, gitarzysta i kompozytor-amator należący od lat do zespołu krakowskiej "Suterenach pod Baranami", absolwent prawa na Uniwersytecie Jagiellońskim. Grzegorz Turnau, ur. 31 lipca 1967 w Krakowie, to kraju artysta, aranżer, pianista, kompozytor, artysta i poeta, wykonawca poezji śpiewanej. Jacek Wójcicki, ur. 21 stycznia 1960 w Krakowie, to aktor, śpiewak, tenor. Beata Maria Anna Rybotycka, ur. 21 lipca 1964 roku w Gliwicach, to polska aktorka i piosenkarka..." to wyk. Dorota Ślęzak